همچنان كه استفاده از اينترنت در اوايل سال 1994 آغاز شد و سرعت گرفت، تعداد وب سايتها نيز به شدت افزايش پيدا كرد. اين پديده كه به خودي خود تقويت مي شد منجر به بروز ضرورت يافتن راهي براي كمك به امر ناوبري يعني جستجو و تحقيق شد. به اين منظور دو نوع از وب سايتها يعني ”فهرست هاي راهنما“ و ”موتورهاي جستجو“ پا به عرصه ظهور گذاشتند.
فهرست هاي راهنما راهنمايان وب بودند كه بر اساس مقولات مختلفي مانند هنر، تجارت، خبر، بهداشت و غيره سازماندهي شده بودند. نتيجه نهايي، معمولاً لينکی به يك صفحه وب بود كه اطلاعات مورد نظر كاربر را در خود داشت.
از طرف ديگر، موتورهاي جستجو كلمات كليدي را از روي صفحات وب در بانكهاي اطلاعاتي گردآوري و تنظيم مي كردند كه جستجوگران ميتوانستند به پرس و جو دربارة آنها بپردازند. روند تكاملي وب سايتها سبب شد تا به تدريج استراتژيهاي خود را از ”پيوند دادن سريع كاربران“ به ”سايتهاي مقصد“ تبديل نمايند. در اين مرحله ناظران صنعتي به فهرست هاي راهنما و جستجوي اوليه عنوان ”پورتال“ را دادند. اين اصطلاح را در سال 1997 هالسي مينور كه در آن زمان رئيس CNET بود، ابداع كرد.
پورتال چيست؟
بطور كلي پورتال يك درگاه مبتني بر وب است كه دسترسي به اطلاعات و برنامه هاي كاربردي را فراهم مي سازد. بعبارت ديگر پورتال ها سايتهاي وبي هستند كه خود عرضهكنندهء خدمت خاصي نيستند، ولي مراجعين را به صورت ساده و دوستانه به اطلاعات و سايتهاي موردعلاقهشان هدايت ميكنند. «پورتال» ها نقاط اصلي براي راهبردهاي تجارت الكترونيكي هستند و به تدريج از سال 1994 به وجود آمدند.
انواع پورتال
تعداد زيادي پورتال روي اينترنت وجود دارد که تفاوت عمده آنها در ضوابط و
اهدافشان ميباشد. پورتالها با توجه به اهدافشان بصورت زير طبقه بندي ميشوند:
.:. پورتال هاي افقی
Mega Portal
يک پورتال افقی شامل طيف گسترده و متنوعی از موضوعات و عناوين است که مورد
علاقه عموم ميباشد. اين نوع پورتال ها سعي دارند تا بيشترين مراجعه كننده را
داشته و انواع سرويس- هاي مختلف و جذاب را براي كاربران خود ايجاد كنند. محتواي
اين پورتالها عمومي بوده و بر روي يك حوزه خاص تمركز ندارند. نمونه هاي معروف
از اين نوع پورتال ها Yahoo، Google، Altavista ،MSN و غيره ميباشند.
پورتالهای افقی ايرانی
در کشور ما عمدتا بر روی پورتالهايی از اين نوع کار شده
است که اغلب اين کارها ناقص و نيمه کاره رها شده است. با اينحال سايت منيران در
اين زمينه يک نمونه موفق در ميان همتاهای ايرانی خود بحساب می آيد.
[ ادامه متن ]
.:. پورتال عموديVortal Portal
يک پورتال عمودي اطلاعات متمرکز را بر روي يک موضوع خاص و براي يک مجموعه خاص
از مردم ارائه ميکند. امروزه پورتال هاي عمودي رشد بسيار سريعي را داشته و به
شدت فراگير شده اند. اين نوع پورتال ها بر روي اطلاعات با موضوعات مشخص تمركز
دارند و سرويس هاي ارائه شده توسط آنها متناسب با موضوع پورتال و نوع محتوا مي
باشد. پورتال هاي عمودي به صورت تخصصي اطلاعات يك حوزه خاص را شاخص بندي كرده و
امكان جستجو و دسترسي به اطلاعات تخصصي را براي كاربران فراهم مي سازند.
امروزه پورتالهايي وجود دارند که بطور مثال در مورد اتومبيل ميباشند و يا حتی
پورتالهايی که در مورد يک مدل خاص از يک اتومبيل ميباشند.
پورتال هاي علمي و دانشگاهي هم از نوع پورتال هاي عمودي هستند که از طريق آنها،
اطلاعات پژوهشي و تحقيقاتي در قالب يك ساختار منظم در اختيار دانشجويان، محققين
و اساتيد دانشگاه ها قرار مي گيرد.
از مفهوم پورتالهاي عمودي (vortal) پورتالهاي منابع بنگاهها (ERP) و پورتالهاي
اطلاعات بنگاهها (EIP) بوجود آمدند. اين پورتالها به سادگي شرکتها را قادر
ميسازند که منابع داخلي و خارجي خود را مثل اطلاعات تجاري و شغلي( بودجه، قيمت
گذاري، فروشها، درآمد) و اطلاعات مشتريان و اخبار تجاري را به اشتراک بگذارند.
اين پورتالها با عنوان پورتال صنعتي نيز شناخته ميشوند.
يک پورتال B2B (Business-to-business) شبيه پورتالهاي ERP و EIP مي باشد. اين
گونه از پورتالهاي عمودي به صنايع اجازه ميدهند که علاوه بر گسترش اطلاعات، در
آنها تبديل و تکامل نيز انجام دهند. در واقع اين اهداف را با توجه به پوشش
اخبارتجاري و بازار به نتيجه مي رسانند. پايگاه اطلاعات صنعتی استان مرکزی که
توسط پارک علم و فناوری اين استان انجام شده است را ميتوان نمونه پورتالهای
صنعتی دانست.
پورتالهای عمودی ايرانی
همانطور که پيش از اين اشاره شد، اغلب کارهای انجام شده پورتالی در ايران
بشکل پورتالهای افقی بوده است که طرفداران بيشتری نيز دارد. اما چنديست که شاهد
ظهور پورتالهای فارسی در موضوعات خاص و با عموميت کمتری هستيم. در اين زمينه
شرکتها و سازمانها جهت ارائه اطلاعات و خدمات مورد نظر خود به مردم، بدنبال
ايجاد پورتالهای اختصاصی ميباشند. در ميان کارهای انجام شده و در حال اجرا سايت
شبکه علمی کشور بشکل عام و پورتال علمی کشور بشکل خاص دارای قدمت بيشتری ميباشد
که بصورت اختصاصی به آنها پرداخته خواهد شد. علاوه بر پورتال علمی کشور، پورتال
سازمان ميراث فرهنگی و سايت سلامتيران از جمله کارهای خوبيست که در اين زمينه
انجام شده است.
پورتال علمی کشور
هدف از ايجاد شبکه علمي کشور ايجاد بسترهای لازم و سرويسهای مناسب جهت سهولت
دسترسي کاربران به منابع علمي مي باشد.در حال حاضر که بستر ايجاد شده است و
بسياري از دانشگاهها و مراكز پژوهشي و تحقيقاتي به شبكه علمي كشور متصل مي
باشند,و با توجه به اهميت محتوا (Content ) در شبكه هاي علمي و تحقيقاتي، شبكه
علمي كشور به منظور توسعه اطلاعات در بستر اين شبكه، طرح Portal علمي كشور با
تعاريف و مشخصه هاي زير ارائه مي شود.
اهداف و دلايل نياز به پورتال علمی كشور
- سازماندهی اطلاعات پراکنده مراکز دانشگاهی و علمی - پژوهشی
- امکان مديريت محتوای اطلاعاتی Advanced Content Management
- تبادل اطلاعات مابين اساتيد، پژوهشگران، دانشجويان، صاحبان صنايع و ... با يکديگر
- دسترسی آسان و سريع به اطلاعات از طريق دسته بنديهای استاندارد
- صرفه جويی در وقت و هزينه کاربران
- امکان دسترسی / جستجو به اطلاعات و منابع پژوهشی از طريق وب.
- امکان دسترسی / جستجو به سرويسها و بانکهای اطلاعاتی از طريق وب.
- امکان ارتباط و مشارکت بين کاربران از طريق … , FTP , Forums, E-Mail, Chat
این پروژه به عنوان یکی از 260 پروژه مطرح شده ،از سوی یونسکو حمایت میشود
[ صفحه قبل
]